Cây Ngưu Tất

Cây Ngưu Tất Và Những Điều Cần Biết:

Cây Ngưu Tất còn có tên là cây cỏ xước, hoài ngưu tất.

Tên khoa học: Achyranthes bidentata Blume.

Thuộc họ: Giềng Amaranthaceae. 

Ta dùng rễ phơi hay sấy khô-Rdix Achyranthes bidentata của cây ngưu tất. 

Sách cổ nói: vị thuốc giống đầu gối con trâu nên gọi là ngưu tất (ngưu là trâu, tất là gối).

Mô Tả Cây Ngưu Tất:

Cây ngưu tất là một loại cỏ xước cho nên người ta nhầm với cây cỏ xước Achyranthes aspera L. Cỏ có thân mảnh, hơi vuông, thường chỉ cao 1m, cũng có khi tới 2m. Lá mọc đối có cuống, dài 5-12cm, rộng 2-4cm, phiến lá hình trứng, đầu nhọn, mép nguyên. Cụm hoa mọc thành bông ở đầu cành hoặc kẽ lá.

Phân Bổ, Thu Hái Và Chế Biến Cây Ngưu Tất:

Hiện ta đang trồng giống ngưu tất di thực của Trung quốc có rễ to hơn cây cỏ xước mọc hoang ở khắp nơi trong nước ta. Có thể tìm loại cỏ xước ở nước ta dùng làm ngưu tất được. Rễ đào về rửa sạch, phơi hoặc sấy khô.

Thành Phần Hóa Học Của Cây Ngưu Tất:

Trong rễ ngưu tất người ta chiết xuất ra một chất saponin, khi thủy phân sẽ cho axit oleanic C30H48O3 và galactoza, rhamnoza, glucoza. Ngoài ra còn có ecdysteron, inokosteron và muối kali.

Tác Dụng Dược Lý Của Cây Ngưu Tất:

Trương Diệu Đức, Trương phát Sơ và Lưu Thiệu Quang (1935, Trung hoa y học tạp chí) đã dùng cao lỏng ngưu tất tiến hành 90 thí nghiệm trên tử cung cô lập của thỏ, chuột bạch, mèo và chó (có chửa hoặc không có chửa) đi tới kết luận sau đây:

Cao lỏng ngưu tất có tác dụng làm dịu sức căng của tử cung chuột bạch (có chửa hoặc không có chửa cũng vậy). 

Đối với tử cung của thỏ có chửa hay không, đều phát sinh tác dụng co bóp. 

Cao lỏng ngư tất có tác dụng làm dịu tử cung của mèo không có chửa nhưng đối với tử cung mèo có chửa lại có tác dụng co bóp mạnh hơn. 

Đối với tử cung của chó có chửa hay không có chửa, cao lỏng ngưu tất khi thì gây co bóp khi thì gây dịu, tác dụng không nhất định, hoặc lúc đầu gây co bóp về sau có tác dụng dịu. 

Tác dụng của cao lỏng ngưu tất có lẽ do tác dụng trực tiếp kích thích dây thần kinh phía dưới bụng.

Theo Kinh Lợi Bân, Viện nghiên cứu quốc lập Bắc kinh, Sở nghiên cứu sinh lý học (1937) thì ngưu tất có tác dụng như sau:

Đối với động vật đã gây mê, ngưu tất có thể gây giảm huyết áp tạm thời, sau vài phút trở lại bình thường nhưng sau lại hơi tăng.

Ngưu tất có tác dụng làm yếu sức co bóp của khúc tá tràng.

Ngưu tất có tác dụng làm yếu sức co bóp của tim ếch. 

Ngưu tất hơi có tác dụng lợi tiểu. 

Liều cao, ngưu tất có tác dụng kích thích sự vận động của tử cung. 

Chất saponin của ngưu tất có tác dụng phá huyết và làm cho vón anbumin. 

Ecdysteron và inokosteron có tác dụng làm kìm hãm sự phát triển của một số sâu bọ.

Phát hiện ngưu tất có tác dụng hạ cholesterol trong máu và tác dụng hạ huyết áp. 

Công Dụng Và Liều Dùng Của Cây Ngưu Tất:

Tính vị theo đông y: vị chua, đắng, bình, không độc, vào hai kinh can và thận. Có tác dụng phá huyết, hành ứ (sống), bổ can thận, mạnh gân cốt (chế biến chín). 

Trong nhân dân, ngưu tất được dùng trong bệnh viêm khớp, đau bụng, kinh nguyệt khó khăn. 

Ngày dùng 3-9g dưới dạng thuốc sắc Người có thai không được dùng. 

Viên ngưu tất (0,25 cao khô) hoặc thuốc ống (4g ngưu tất khô/ ống) chữa bệnh cholesterol máu cao, huyết áp cao,vữa xơ động mạch. Ngày uống hai lần, mỗi lần 5 viên hoặc 1 ống sau bữa ăn. Dùng liền 1-2 tháng lại nghỉ.

Chú thích: Hồng căn bảo là một loại ngưu tất có thân lá và rễ đỏ cùng loài Achyranthes bidentata Blume.

Ta còn dùng loại cỏ xước cũng gọi là ngưu tất Achyranthes aspera L. cùng một công dụng.

Nên chú ý nghiên cứu thêm:

Cây ngưu tất còn là 1 vị thuốc rất quan trọng trong bài thuốc chữa bệnh tiền liệt tuyến dùng : “Thục địa, ngưu tất, quế chi, chích hoàng kỳ, Phục linh, trạch tả, đỗ trọng, xa tiền tử, tiên linh tỳ, đăng sâm, sinh bạch truật.

Trên đây là những thông tin do Siêu Thị Trà Việt tổng hợp, chắt lọc từ nhiều nguồn khác nhau. Với mong muốn mang đến cho bạn đọc những thông tin hữu ích về “Cây Ngưu Tất”.

Lưu ý:

  • Thông tin trên www.sieuthitraviet.vn chỉ phục vụ nghiên cứu học tập và mở rộng kiến thức. Không sử dụng làm căn cứ để tiến hành chẩn trị trên lâm sàng. Bài viết này nhằm chia sẻ những thông tin về các cây thuốc quý, vị thuốc quý, bài thuốc quý, bài thuốc dân gian, bài thuốc hay và các kiến thức bổ ích về sức khỏe. Thông tin chỉ mang tính chất tham khảo, không phải là các tư vấn y tế, vui lòng tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi sử dụng.
  • Thông tin trên www.sieuthitraviet.vn có thể được trích dẫn, thu thập từ các ấn phẩm, các trang tin điện tử liên quan trong nước và ngoài nước. Nếu phát sinh vấn đề bản quyền, kính đề nghị phản hồi cho chúng tôi.

Bài Viết Liên Quan

Kỷ Tử Hỗ Trợ Ích Tinh

Kỷ Tử Hỗ Trợ Ích Tinh

22 Tháng Bảy, 2019
Công Dụng Thảo Quả

Công Dụng Thảo Quả

12 Tháng Năm, 2020
Cây Ô Rô

Cây Ô Rô

15 Tháng Năm, 2020
Cây Mít

Cây Mít

8 Tháng Năm, 2020
Cây Đài Hái

Cây Đài Hái

14 Tháng Năm, 2020